Wetgeving België

 

Feed

In de nasleep van de BSE-crisis werd een totaal verbod ingesteld op het voeren van landbouwhuisdieren met dierlijke eiwitten (EG 2000/766, 999/2001, 767/ 2009, 1069/2009). Dit wil zeggen dat insecten - als landbouwhuisdier - niet mogen gevoederd worden met dierlijke eiwitten, maar ook dat insecten niet mogen gevoederd worden aan landbouwhuisdieren. Tegenwoordig zijn er echter een reeks uitzonderingen gemaakt voor de volgende zeven insecten:

De zwarte soldatenvlieg

Hermetia illucens

De huisvlieg

Musca domestica

De meelworm

Tenebrio molitor

De piepschuimworm

Alphitobius diaperinus

De huiskrekel

Acheta domesticus

De dierentuinkrekel

Gryllodes sigillatus

De veldkrekel

Gryllus assimilis


Deze insecten (of delen hiervan) mogen gebruikt worden als voeder in de aquacultuur (EU 893/ 2017). Daarnaast mogen alle insecten gevoederd worden aan huisdieren en  levend gevoederd worden aan niet-herkauwers, hoeve- en gezelschapsdieren. Tenslotte kunnen de gezuiverde vetten worden gebruikt in alle voeders. 
Hiervoor dienen de insecten wel gevoederd te worden met producten van niet-dierlijke oorsprong met uitzondering van: 

  • Vismeel 
  • Bloed producten van niet-herkauwers
  • Di- en tricalcium fosfaat van dierlijke oorsprong
  • Gehydrolyseerde proteïnen van niet-herkauwers
  • Gehydrolyseerde proteïnen van de huiden van herkauwers 
  • Gelatine en collageen van niet-herkauwers 
  • Eieren en afgeleide producten 
  • Melk en afgeleide producten
  • Honing
  • Verwerkte vetten
Het voedsel mag ook niet in contact zijn gekomen met andere dierlijke producten, mest of (restaurant)afval.  Voor meer informatie zie: 

http://www.favv-afsca.be/dierlijkeproductie/dierenvoeding/insekten/
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32017R0893&from=FR
http://lv.vlaanderen.be/nl/dier/paarden-ezels-bijen-honden/insecten#Wetgeving


Food

Gezien insecten voor 15 mei 1997 niet in significante mate werden gebruikt als menselijke voeding worden insecten gezien als nieuw voedingsmiddel (of nieuw voedselingrediënt) in Europa en vallen daarmee onder verordening nr. 258/97 en 2015/2283. Deze laatste stelt expliciet dat alle producten op basis van insecten (volledig of delen hiervan) een nieuw voedingsmiddel zijn.
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:1997R0258:20090120:NL:PDF
Voor België is er tot 1 januari 2018 een overbruggingsperiode voorzien waarbij de verkoop van volgende insecten word getolereerd door het FAVV (Federaal agentschap voor de veiligheid van de voedselketen):  

De meelworm

Tenebrio molitor

De piepschuimworm

Alphitobius diaperinus

De morioworm

Zophobas atratus morio

De huiskrekel

Acheta domesticus

De dierentuinkrekel

Gryllodes sigillatus

De afrikaanse treksprinkhaan

Locusta migratoria migratorioides

De amerikaanse woestijnsprinkhaan

Schistocera americana gregaria

De wasmot (rups)

Galleria mellonella

De kleine wasmot (rups)

Achroia grisella

De zijdevlinder (rups)

Bombyx mori

 

Tenzij men toestemming verkrijgt, geldt deze overbruggingsperiode niet voor de import van insecten en niet voor voedselingrediënten geïsoleerd uit insecten. Uiteraard moeten tijdens deze periode alle regels inzake voedselveiligheid gerespecteerd worden. 
Om na 1 januari 2018 insecten voor humane consumptie te mogen verkopen in België en bij uitbereiding Europa moet een ‘Novel food’ dossier worden aangelegd en goedgekeurd door de Europese commissie en het EFSA. De bovenstaande overbruggingsperiode van het FAVV kan worden verlengd indien het dossier werd ingediend voor 1 januari 2018, maar nog niet is goedgekeurd. 
De federale overheidsdienst volksgezondheid, veiligheid van de voedselketen en leefmilieu heeft in maart 2017 een informatiebrochure uitgebracht rond de reglementering en procedures van ‘Novel food’. 


https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/2017_03_brochure_nf_nl_new_regulation_final_0.pdf

En meer specifiek de toepassing van ‘Novel food’ op insecten:
https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/insects_nl.pdf

Kort samengevat: De aanvraag voor het op de markt brengen van insecten (of delen) moet in België ingediend worden bij de Dienst Voedingsmiddelen, Dierenvoeders en Andere Consumptieproducten waarbij ook 3718.50 € dossierkosten moeten worden betaald. De aanvraag moet alle gegevens bevatten die vermeld zijn in de Verordening nr. 258/97 (zie boven) en in de Aanbeveling nr. 97/618 van de Europese Commissie. 
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:31997H0618&from=CS

Binnen de 3 maanden na ontvangst zal de lidstaat waar het dossier werd ingediend een verslag opstellen om na te gaan of een aanvullende beoordeling nodig is. In België gebeurt deze evaluatie door de Hoge Gezondheidsraad. Daarna wordt dit verslag overgemaakt aan de Commissie en doorgestuurd naar de andere lidstaten. Binnen 60 dagen moeten de Commissie of lidstaten hun opmerkingen of bezwaren indienen. Indien geen bezwaar of aanvullende beoordeling vereist dan kan het op de markt komen. De totale kostprijs voor een Novel food dossier wordt geschat tussen de 20 en 45 duizend euro, maar kan ook veel hoger zijn. 

Insectenmestverwerking

Om de insectenmest en restsubstraat te gebruiken op het land moet een grondstoffenverklaring worden aangevraagd bij OVAM en moet deze worden gehygiëniseerd door minimaal 1 uur te verhitten op 70°C. Indien men kan onderbouwen dat het restsubstraat geen risico inhoud voor de omgeving kan deze eis worden opgegeven. Tenslotte moet een ontheffing van het FOD volksgezondheid, veiligheid van de voedselketen en leefmilieu worden aangevraagd voor het verhandelen van een meststof, bodem verbeterend middel of teeltsubstraat.